ADHD en opvoeding

Belonen is een sterk pedagogisch
middel dat beter werkt dan straffen.
Positieve basishouding.

Als je een kind met ADHD hebt is de kans heel groot dat je verzand in het waarschuwen, het geïrriteerd herhalen van opdrachten en mopperen. Het is heel belangrijk je bewust te blijven van de sfeer die je als ouder creëert in huis. Veel negativiteit kan zorgen voor een negatieve spiraal die alleen maar door jezelf als ouder onderbroken kan worden.

Het is mogelijk heel bewust te kiezen voor niet- mopperen. Elk negatief getinte opmerking niet uitspreken en jezelf tot geduld te manen. Je zult zien dat je zelf ook veel relaxter de dag doorkomt. Bijvoorbeeld: met je kind op tijd komen kan je ook realiseren door op tijd te vertrekken en een ontspannen houding aan te nemen. Mopperen, opjagen en drammen tegen je kind zal meestal als resultaat hebben dat je alsnog te laat komt.

Je kind krijgt het gevoel het toch niet goed te kunnen doen als het vaak gecorrigeerd wordt. Je versterkt een negatief zelfbeeld als je als ouder vaak negatief communiceert.

Het is belangrijk ervoor te kiezen je kind een constructieve positieve opvoeding te geven zodat het zelfverzekerd groot kan worden. Een kind dat thuis al vaak wordt "afgebroken" in plaats van "opgebouwd" zal dat ook gaan uitstralen en wordt op school en elders een voor de hand liggend slachtoffer voor pesters. Omring je kind met liefde en versterk het zelfbeeld door je altijd ervan bewust te zijn dat je basishouding positief is!

Belonen, negeren en straffen.


Gedrag dat veel aandacht krijgt wordt versterkt en zal vaker terugkomen. Daarom is het belangrijk goed gedrag vaak te belonen. Eigenlijk kunnen we stellen dat je niet vaak genoeg kan belonen. Als het kind een taak(je) gedaan heeft, iets liefs doet voor een ander of op een andere manier goed bezig is kan je dat uitgebreid belonen met een compliment. Op die manier zal je kind zich vaker zo gedragen, en zal ongewenst gedrag minder voorkomen.

Bij ongewenst gedrag kan je gaan negeren of straffen. Daarvoor maken we een onderverdeling in niet- grensoverschrijdend gedrag en grensoverschrijdend gedrag. Grensoverschrijdend gedrag is bijvoorbeeld slaan en schoppen, vloeken of dingen kapot maken. Bij niet- grensoverschrijdend gedrag geef je een waarschuwing: "Ik wil dat je stopt met ... en gaat ... (een stop- en- doe- instructie) als je dat niet doet luister ik niet meer naar jou en praat ik niet meer met je." Blijft het kind dan doorgaan met het ongewenste gedrag dan voer je het negeren uit. Bij straffen geef je ook eerst een waarschuwing waarbij je de straf noemt, gaat het kind door met het grensoverschrijdend ongewenste gedrag dan volgt de straf, die natuurlijk altijd in verhouding moet zijn met het ongewenste gedrag.

Bron: Sociaal onderhandig door: vd Veen-Mulders, Serra, Hoofdakkers en Minderaa

Duidelijkheid.

Duidelijkheid is een kernkwaliteit bij het opvoeden van een ADHD-er. Veel ongewenst gedrag kan het gevolg zijn van onduidelijkheid van de kant van de ouders. En nu blijkt dat veel gedragingen minder storend kunnen worden, of wegblijven als we duidelijker zijn.

Ik merk het grootste verschil bij:
  • De hele tijd dezelfde vraag stellen
  • Zeuren, drammen, discussiëren
  • Zich veel bemoeien met anderen
  • Niet van eigen idee af te brengen

Duidelijk zijn is er in verschillende gradaties. Er is altijd een mogelijkheid om nog duidelijker te zijn.

Bijvoorbeeld:
Het kind vraagt wanneer ze TV mag kijken, of wanneer we gaan eten. Ons antwoord is dan vaak: "Straks" Nu is "Straks" natuurlijk een heel vaag begrip. Probeer veel duidelijker aan te geven wanneer bijvoorbeeld: "Uit school" of: "Als de lange dikke wijzer van de klok op de zes staat".
Let op! "Na het eten" lijkt ook heel concreet maar die kan tot gevolg hebben dat alles naar binnen geschrokt wordt en iedereen wordt gemaand door te eten. En dat is natuurlijk niet echt gewenst!

Pesten.

Voor een kind met ADHD of een hoogbegaafd kind kan pesten gauw ontstaan omdat ze signalen van anderen niet altijd oppakken, of onjuist interpreteren. Zo denkt mijn dochter soms dat anderen een grapje maken totdat ze erachter komt dat ze haar echt pijn willen doen, fysiek of mentaal. Dat is heel frustrerend als ouder en het is heel moeilijk om dan rustig te blijven. En dat geval kan je in gesprek gaan met school om samen naar een oplossing te zoeken. (Zie ook: "positieve basishouding", bovenaan deze pagina.)

Ouderbegeleiding.

Wij hebben inmiddels zelf ouderbegeleiding omdat we onze dochter zo goed mogelijk willen opvoeden. We hebben zelf allebei een pedagogische opleiding maar als het om je eigen kind gaat is het toch anders. En daar komt bij dat ik zelf ook ADHD heb, met de nodige blinde vlekken. We hebben er heel bewust voor gekozen geen medicijnen aan ons kind te geven, want we willen haar leren zelf met haar speciale talenten om te gaan.

Sommige opvoeders worden al geduldiger van het feit dat er een diagnose is.

Al voordat mijn dochter een officiële diagnose kreeg zag ik mij genoodzaakt de zwemjuf te vertellen dat ze ADHD heeft. "Oh, nee, dan zal ik er rekening mee houden" was de reactie. Voordat dit kleine gesprekje plaatsvond reageerde de juf heel geïrriteerd op mijn dochter en daarna was het over. Niet elke juf of meester trekt zich iets aan van een diagnose, maar deze werd er duidelijk veel geduldiger van.

Nog een paar tips voor opvoeders van kinderen met ADHD:
  • ADHD is niet altijd alleen maar druk gedrag. ADHD is wel een concentratiestoornis. In het hoofd van het kind komen alle prikkels extra hard binnen. Hierdoor is het voor het kind moeilijk om 'belangrijk" van "niet-belangrijk" te scheiden. Het kan lijken alsof een kind rustig zit op te letten. Weet dan dat er in het hoofd van het kind hele andere dingen aan de orde kunnen zijn. Bijvoorbeeld dat ene plaatje aan de muur dat niet helemaal klopt, die klasgenoot die met zijn pen zit te tikken, de kleuters buiten, enzovoort.
  • Wees duidelijk: in de overtreffende trap, niet streng, DUIDELIJK en EERLIJK (natuurlijk)
  • Start met belonen van goed gedrag, negatief gedrag zal daardoor al significant verminderen. Dit geldt uiteraard ook voor kinderen die negatief gedrag laten zien. Stel je open voor hun positieve kanten.
  • Zorg voor veiligheid. Fysiek en mentaal. Sta altijd open voor wat een kind te zeggen heeft en reageer daar geïnteresseerd en vriendelijk op.
  • Wees congruent. Dat betekend dat je gedrag overeenkomt met wat je zegt. Dus als je zegt dat een kind altijd naar je toe mag komen, dan moet dat ook zo zijn.
  • Lees eens het boek "Sociaal onhandig", het is eigenlijk gericht op PPD-Nos'ers maar veel van de zaken die besproken worden zijn ook van toepassing op ADHD-ers. Bovenstaande tips heb ik geleerd door dit boek tijdens de ouderbegeleiding te bespreken.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen